Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!
Overeenstemming tussen werknemers en werkgevers

Agressie en geweld

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Onder agressie en geweld wordt verstaan voorvallen waarbij een werknemer psychisch of fysiek wordt lastig gevallen, bedreigd of aangevallen onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met het verrichten van arbeid. Ook bedreigingen aan het privé front en thuisadres behoren tot agressie en geweld. 

Agressie en geweld leidt tot werkstress en als dat té lang voortduurt kan dat tot ernstige gezondheidsschade leiden zoals psychische klachten, overspannenheid, burnout en hart- en vaatziekten. Fysieke agressie kan behalve tot stress ook leiden tot lichamelijk letsel. Tot agressie en geweld behoort onacceptabel gedrag zoals schreeuwen, uitschelden, schoppen, slaan, spugen en dergelijke. Dit onderdeel van de arbocatologus richt zich specifiek op het risico Agressie en geweld. Agressie en geweld valt onder de verzamelnaam psychosociale arbeidsbelasting naast werkdruk en de ongewenste omgangsvormen seksuele intimidatie, pesten en discriminatie.

Op de openbare weg gebeurt het regelmatig dat personeel te maken krijgt met agressieve medeweggebruikers, bijvoorbeeld wanneer zij hinder ervaren doordat de doorgang even is geblokkeerd. Daarnaast kan het personeel ook te maken krijgen met geweld of agressiviteit bij klanten. Dit is voornamelijk het geval wanneer personeel moet weigeren afval mee te nemen in verband met de aard van het afval of de wijze waarop het afval is aangeboden. Ook acceptanten en controleurs in de milieustraat en het KGA-depot alsmede bij diverse afvalbewerkende en -verwerkende activiteiten, kunnen om laatstgenoemde redenen met agressie te maken hebben. Agressie en geweld is niet te verwachten op het eigen bedrijfsterrein dat niet voor publiek toegankelijk is.

Agressie is, net zoals lachen en huilen een uiting van emotie. Een persoon is boos en gedraagt zich in dat geval vijandig. In zo’n geval is het belangrijk de persoon op de juiste manier te woord te staan. Als professional moet je altijd je zelfbeheersing bewaren; uiteraard is het wel mogelijk om de ondersteuning van een collega of baas in te roepen.

Mocht er toch een incident plaatsvinden dan is het doen van aangifte belangrijk. Het kan zijn dat de medewerker (het slachtoffer) geen aangifte wilt doen, bijvoorbeeld uit angst voor rancune, of uit angst om zwak over te komen. De werkgever kan in dat geval het beleid hebben om aangifte te doen vanuit de organisatie, omdat de norm is overschreden; daarbij moet de medewerker wel een verklaring over het incident afgeven. Het is dan niet de medewerker die ‘overgevoelig’ of ‘zwak’ is, maar de organisatie vindt dat het gedrag onacceptabel is. De werkgever geeft via een aangifte een krachtig signaal af dat de organisatie agressie niet normaal vindt.

Welke maatregelen zijn verplicht?

De werkgever neemt in elk geval de volgende verplichte maatreglen; klik voor de inhoud van de betreffende maatregel in de tabel geheel onderaan op deze pagina:

  • Beschrijven psychosociale arbeidsbelasting en maatregelen in RI&E
  • Voorlichten over agressie en geweld
  • Paragraaf Wat is verplicht? in Communiceren en alarmeren bij psychosociale arbeidsbelasting (psa)
  • Aanstellen van vertrouwenspersoon
  • Paragraaf Wat is verplicht? in Beperken van agressie en geweld
  • Opvangen slachtoffer en nazorg verlenen na incident
Wet- en regelgeving 

Arbeidsomstandighedenwet

  • Artikel 3 lid 2 Arbowet inzake Het voeren van een beleid ter voorkoming of beperking van psychosociale arbeidsbelasting
  • Artikel 5 Arbowet inzake Inventarisatie en evaluatie van risico's
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht
  • Artikel 9 Arbowet inzake Melding en registratie van arbeidsongevallen en beroepsziekten

Arbeidsomstandighedenbesluit

  • Artikel 2.15 van het Arbobesluit inzake Maatregelen ter voorkoming of beperking van psychosociale arbeidsbelasting
Meer informatie 

Voor informatie, advies en hulp bij agressie op het werk kunt u terecht bij verschillende organisaties, zoals:

Selecteer in de tabel een maatregel om te bekijken, of maak een selectie voor een printervriendelijke versie of om als PDF op te slaan.

RisicoMaatregelArbeidshygiënische Strategie
Agressie en geweld
Beschrijven psychosociale arbeidsbelasting en maatregelen in RI&EWettelijke verplichting
 
Voorlichten over agressie en geweldWettelijke verplichting
 
Communiceren en alarmeren bij psaTechnische maatregelen
 
Aanstellen vertrouwenspersoonOrganisatorische maatregelen
 
Beperken van agressie en geweldOrganisatorische maatregelen
 
Opvangen slachtoffer en nazorg verlenen na incident ongewenst gedragOrganisatorische maatregelen
MaatregelArbeidshygiënische Strategie
Risico Agressie en geweld
Beschrijven psychosociale arbeidsbelasting en maatregelen in RI&EWettelijke verplichting
Voorlichten over agressie en geweldWettelijke verplichting
Communiceren en alarmeren bij psaTechnische maatregelen
Aanstellen vertrouwenspersoonOrganisatorische maatregelen
Beperken van agressie en geweldOrganisatorische maatregelen
Opvangen slachtoffer en nazorg verlenen na incident ongewenst gedragOrganisatorische maatregelen