Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!
Overeenstemming tussen werknemers en werkgevers

Dieselmotoremissie

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document

Het document Arbocatalogus DME schrijft verplichte maatregelen voor als dieselmotoren in omsloten ruimten worden gebruikt. Het gaat om de volgende specifieke activtiteiten:

A. Het gebruik van een hef- of reachtruck met een hefvermogen van 8 ton of minder in een loods of magazijn (DME bij gebruik van heftruck)

B. Het gebruik van een hef- of reachtruck met een hefvermogen van meer dan 8 ton in een loods, magazijn, breker of sorteerhal (DME bij gebruik van heftruck)

C. Het naar binnen en buiten rijden van diesel aangedreven bestelwagens of vrachtauto’s in een magazijn, loods, overslaghal, breker of sorteerhal om goederen te laden en te lossen (DME bij laden en lossen)

D. Het gebruik van de eigen dieselmotor tijdens het laden en lossen (DME bij laden en lossen)

E. Het werken met shovels en sorteerkranen in op- en overslaghallen (DME in een hal)

F. Het naar binnen en buiten rijden van kranen, vrachtauto’s, bestelwagens, shovels in een onderhoudswerkplaats (DME bij voertuigonderhoud)

G. Het testen en proefdraaien van kranen, vrachtauto’s, bestelwagens, shovels in een onderhoudswerkplaats (DME bij voertuigonderhoud)

H. Niet-voertuig gebonden compressoren en aggregaten (Overige blootstelling aan DME)

I. Vervangen roetfilter (DME bij voertuigonderhoud)

J. Overige activiteiten (Overige blootstelling aan DME)

K. Het gebruik van de dieselmotor tijdens breken van puin in een brekerhal (DME in een hal)

L. Het gebruik van de dieselmotor tijdens sorteren van afval in een sorteerhal (DME in een hal)

M. Het gebruik van de dieselmotor in een composteerhal (DME in een hal)

N. Het gebruik van een achterlader voor het inzamelen van huishoudelijk afval (DME bij achterlader)

Beschrijving van de risicogroep 

Uitlaatgassen bevatten schadelijke stoffen. Dieselmotorenemissies (DME) bestaan voornamelijk uit fijnstof dat tot diep in de longen en via de longblaasjes in het bloed, de lever, de nieren en het hart doordringt. Uitlaatgassen van diesels worden aangemerkt als kankerverwekkend. Behalve longkanker kunnen dieselmotoremissies ook andere kwalen als longziekten (bijvoorbeeld kortademigheid en bronchitis) en hartklachten veroorzaken. Daarom heeft de werkgever de wettelijke verplichting om de blootstelling aan dieselmotoremissie te voorkomen of te beperken tot een (technisch) zo laag mogelijk niveau. Voldoen aan de wettelijke grenswaarde is bij blootstelling aan kankerverwekkende stoffen niet voldoende. Op voorstel van sociale partners heeft de Minister SZW besloten om per 1 juli 2020 een wettelijke (publieke) grenswaarde van 10 µg respirabele elementaire koolstofdeeltjes per m3 in te voeren. Na 4 jaar zal worden bezien of verdere verlaging van de wettelijke grenswaarde mogelijk is. Bedrijven die geconfronteerd worden met haalbaarheidsproblemen kunnen in een plan van aanpak aangeven hoe aan de wettelijke grenswaarde van 10 microgram/m3 kan worden voldaan en, zolang deze haalbaarheidsproblemen bestaan, op welke wijze tijdelijk beschermende maatregelen worden ingezet. Vanwege de invoering van deze wettelijke grenswaarde zullen de specifieke maatregelen die de blootstelling aan DME bij de activiteiten in de afvalbranche verminderen, worden herzien.

Verplichting tot minimaliseren van de blootstelling

Inspectie SZW handhaaft de wettelijke verplichting om de blootstelling te minimaliseren stringent. Het handhavingsbeleid is gepubliceerd in de zogenoemde basisinspectiemodule Dieselmotoremissie, waarvan de inhoud voor de afvalbranche als volgt is samen te vatten in volgorde van prioriteit:
  1. Is vervanging van de dieselmotor mogelijk? De vervangingsplicht gaat bij het beheersen van de blootstelling aan kankerverwekkende stoffen vóór op het nemen van bronmaatregelen die de blootstelling voorkomen of reduceren. Dit is aan de orde als een diesel-aangedreven voertuig of arbeidsmiddel wordt vervangen door een voertuig of arbeidsmiddel met een elektromotor of lpg-motor voorzien van een uitlaatkatalysator. Hiermee wordt de blootstelling geminimaliseerd tot de achtergrondconcentratie DME ter plekke.
  2. Zijn maatregelen genomen om de uitstoot van DME aan de bron te beperken? Als vervangen (technisch) niet mogelijk is, moeten voorzieningen zijn getroffen om de blootstellingaan DME te voorkomen of te beperken tot een zo laag mogelijk niveau, door:
    a) Bij stationair opgestelde voertuigen of arbeidsmiddelen dient DME direct te worden afgevoerd door een aansluiting op de uitlaat naar een veilige plek buiten de omsloten ruimte. In overige situaties kan aan de verplichting worden voldaan met de stand der techniek.
    b) De uitstoot van DME wordt teruggebracht door het plaatsen van een roetfilter op de uitlaat met een gravimetrisch afvangrendement van tenminste 70%. Dus als vervanging van arbeidsmiddelen die DME uitstoten technisch niet mogelijk is, dan dient de werkgever de uitstoot van DME in elk geval aan de bron aan te pakken en de zogenoemde ‘stand der techniek’ toe te passen. Daarmee wordt de blootstelling aan dieselmotoremissie beheerst op een zo laag mogelijk niveau.

Situatie 1

Er is geen blootstelling aan DME door bronnen in de werksituatie. De bron van DME is weggenomen (vergelijk punt 1 in paragraaf 2.6).

Situatie 2

Er is een blootstelling aan DME veroorzaakt door bronnen in de werksituatie, maar deze is beperkt doordat bronmaatregelen genomen zijn of motoren conform de stand der techniek zijn (vergelijk punt 2a in paragraaf 2.6). In het algemeen zijn alle aanvullende technische en organisatorische maatregelen verplicht.

Situatie 3

Er is sprake van een DME-blootstelling veroorzaakt door bronnen in de werksituatie en deze is niet beperkt door maatregelen zoals in situatie 2. Tenminste is een effectief roetfilter nodig waarmee (vooralsnog) niet altijd de achtergrondconcentratie wordt bereikt (vergelijk punt 2b in paragraaf 2.6). In het algemeen moet er een bronmaatregel of een vervangingsmaatregel worden genomen, meestal in combinatie met alle aanvullende technische en organisatorische maatregelen.

Meer informatie 

Selecteer in de tabel een maatregel om te bekijken, of maak een selectie voor een printervriendelijke versie of om als PDF op te slaan.

RisicoMaatregelArbeidshygiënische Strategie
DME bij achterlader
Beperken emissie van achterladerTechnische maatregelen
 
Treffen technische maatregelen bij gebruik achterladerTechnische maatregelen
 
Treffen organisatorische maatregelen bij gebruik achterladerOrganisatorische maatregelen
DME bij gebruik van heftruck
Vervangen heftruck tot 8 tonWettelijke verplichting
 
Treffen alle aanvullende technische maatregelen bij DME-blootstellingTechnische maatregelen
 
Verminderen DME-blootstelling bij gebruik van heftruck vanaf 8 tonTechnische maatregelen
 
Treffen alle aanvullende organisatorische maatregelen bij DME-blootstellingOrganisatorische maatregelen
DME bij laden en lossen
Beperken emissie van rijdend voertuig met Euro 3 motor of lagerTechnische maatregelen
 
Beperken emissie van stationair draaiende Euro 3 motor of lager in omsloten ruimteTechnische maatregelen
 
Treffen alle aanvullende technische maatregelen bij DME-blootstellingTechnische maatregelen
 
Treffen alle aanvullende organisatorische maatregelen bij DME-blootstellingOrganisatorische maatregelen
DME bij voertuig onderhoud
Geven werkinstructie bij vervangen van inbouw roetfilterWettelijke verplichting
 
Treffen aanvullende maatregelen bij testen dieselmotorWettelijke verplichting
 
Voorlichten over persoonlijke beschermingsmiddelenWettelijke verplichting
 
Treffen maatregel bronaanpak tijdens testen dieselmotor in testruimteBronmaatregelen
 
Verminderen van DME-blootstelling in werkplaatsBronmaatregelen
 
Treffen alle aanvullende technische maatregelen bij DME-blootstellingTechnische maatregelen
 
Treffen alle aanvullende organisatorische maatregelen bij DME-blootstellingOrganisatorische maatregelen
 
Aanbieden persoonlijke beschermingsmiddelenPersoonlijke beschermingsmiddelen
 
Gebruiken adembescherming stofblootstellingPersoonlijke beschermingsmiddelen
DME in een hal
Beperken emissie van dieselmotor in omsloten ruimteTechnische maatregelen
 
Gebruiken overdrukcabine bij DMETechnische maatregelen
 
Treffen alle aanvullende technische maatregelen bij DME-blootstellingTechnische maatregelen
 
Treffen maatregel aan shovel of kraan in omsloten ruimteTechnische maatregelen
 
Treffen alle aanvullende organisatorische maatregelen bij DME-blootstellingOrganisatorische maatregelen
Overige blootstelling aan DME
Gebruiken van niet-voertuig gebonden compressoren en aggregatenBronmaatregelen
 
Treffen alle aanvullende technische maatregelen bij DME-blootstellingTechnische maatregelen
 
Treffen maatregel bij overige DME bronnenTechnische maatregelen
 
Beheersen blootstelling aan DMEOrganisatorische maatregelen
 
Treffen alle aanvullende organisatorische maatregelen bij DME-blootstellingOrganisatorische maatregelen
MaatregelArbeidshygiënische Strategie
Risico DME bij achterlader
Beperken emissie van achterladerTechnische maatregelen
Treffen technische maatregelen bij gebruik achterladerTechnische maatregelen
Treffen organisatorische maatregelen bij gebruik achterladerOrganisatorische maatregelen
Risico DME bij gebruik van heftruck
Vervangen heftruck tot 8 tonWettelijke verplichting
Treffen alle aanvullende technische maatregelen bij DME-blootstellingTechnische maatregelen
Verminderen DME-blootstelling bij gebruik van heftruck vanaf 8 tonTechnische maatregelen
Treffen alle aanvullende organisatorische maatregelen bij DME-blootstellingOrganisatorische maatregelen
Risico DME bij laden en lossen
Beperken emissie van rijdend voertuig met Euro 3 motor of lagerTechnische maatregelen
Beperken emissie van stationair draaiende Euro 3 motor of lager in omsloten ruimteTechnische maatregelen
Treffen alle aanvullende technische maatregelen bij DME-blootstellingTechnische maatregelen
Treffen alle aanvullende organisatorische maatregelen bij DME-blootstellingOrganisatorische maatregelen
Risico DME bij voertuig onderhoud
Geven werkinstructie bij vervangen van inbouw roetfilterWettelijke verplichting
Treffen aanvullende maatregelen bij testen dieselmotorWettelijke verplichting
Voorlichten over persoonlijke beschermingsmiddelenWettelijke verplichting
Treffen maatregel bronaanpak tijdens testen dieselmotor in testruimteBronmaatregelen
Verminderen van DME-blootstelling in werkplaatsBronmaatregelen
Treffen alle aanvullende technische maatregelen bij DME-blootstellingTechnische maatregelen
Treffen alle aanvullende organisatorische maatregelen bij DME-blootstellingOrganisatorische maatregelen
Aanbieden persoonlijke beschermingsmiddelenPersoonlijke beschermingsmiddelen
Gebruiken adembescherming stofblootstellingPersoonlijke beschermingsmiddelen
Risico DME in een hal
Beperken emissie van dieselmotor in omsloten ruimteTechnische maatregelen
Gebruiken overdrukcabine bij DMETechnische maatregelen
Treffen alle aanvullende technische maatregelen bij DME-blootstellingTechnische maatregelen
Treffen maatregel aan shovel of kraan in omsloten ruimteTechnische maatregelen
Treffen alle aanvullende organisatorische maatregelen bij DME-blootstellingOrganisatorische maatregelen
Risico Overige blootstelling aan DME
Gebruiken van niet-voertuig gebonden compressoren en aggregatenBronmaatregelen
Treffen alle aanvullende technische maatregelen bij DME-blootstellingTechnische maatregelen
Treffen maatregel bij overige DME bronnenTechnische maatregelen
Beheersen blootstelling aan DMEOrganisatorische maatregelen
Treffen alle aanvullende organisatorische maatregelen bij DME-blootstellingOrganisatorische maatregelen
randomness