Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Treffen extra voorzorgsmaatregelen bij rioleringsbeheer

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Maatregel naar plaats in de Arbeidshygiënische Strategie: 
Technische maatregelen
Beschrijving van de maatregel 

(Bron: par. 3.6, 3.7, 4.5, 4.7, 9.7 en 9.8 van het voorschrift "Veilig werken bij rioleringsbeheer" en verwijzing naar de overige paragrafen van hoofdstuk 9)

Bepalen van extra veiligheidsmaatregelen

Alvorens de werkzaamheden aan te vangen dienen passende veiligheidsmaatregelen en persoonlijke beschermingsmiddelen te worden bepaald aan de hand van onderstaande.

Werktijden

Bij werkzaamheden in het riool/besloten ruimte mogen de aaneengesloten arbeidsperioden niet langer zijn dan 1,5 uur, gevolgd door een pauze van tenminste 15 minuten. Indien bij betreding van het riool gebruik wordt gemaakt van persluchttoestellen mag de aaneengesloten arbeidsperiode niet langer zijn dan 30 minuten. Vervolgens mag men minimaal eenzelfde periode deze werkzaamheden niet verrichten. Tijdens de pauzes moet worden voorkomen dat de betreders aan grote temperatuurwisselingen worden blootgesteld in verband met het gevaar voor longinfecties. Tijdens de pauzes moeten de persoonlijke beschermingsmiddelen worden uitgetrokken of afgelegd. Na twee werkperioden in het riool, met een kwartier pauze tussen de perioden, moet een pauze van tenminste een half uur worden aangehouden.

Sanitaire voorzieningen en hygiëne

Nabij het werkterrein moeten de werknemers kunnen beschikken over toilet, wasgelegenheid en een goede inrichting voor het afspoelen van de in het riool werkzame personen na beëindiging van de werkperiode. Het gebruik van een hogedrukspuit voor het afspoelen van personen is ten strengste verboden. Tevens moet een ruimte aanwezig zijn voor de opslag van apparatuur en middelen en moet er een rustruimte zijn voor de pauzes.

Vanwege de ziekteverwekkende bacteriën, die in elk riool voorkomen, is een goede persoonlijke hygiëne na beëindiging van de werkzaamheden vereist. Specifieke maatregelen om voldoende hygiëne te waarborgen stemt de werkgever op de te verrichten werkzaamheden af. Betreders van besloten ruimten moeten in elk geval de handen en de onderarmen zorgvuldig wassen met water en zeep. Het spreekt voor zich dat de gebruikte materialen, werkkleding en persoonlijke beschermingsmiddelen grondig gereinigd en, zo nodig, gedesinfecteerd moeten worden.Het behoort tot de taak van de opdrachtnemer (werkgever) om hierop toe te zien. Zie ook de paragraaf Hulpmaterieel hieronder.

Technische voorzieningen

  • Afdalingsunit
    Een afdalingsunit is nodig bij het betreden van het riool/besloten ruimte en voor het veilig kunnen ophijsen van eventuele slachtoffers. De afdalingsunit moet veilig en stabiel geconstrueerd zijn en voldoen aan AI 5. De unit moet door één persoon kunnen worden bediend. Een persoon moet relatief snel, maar vooral stabiel en rechtstandig, uit de put kunnen worden gehesen.
  • Inloopbeveiligingsrooster
    Een inloopbeveiligingsrooster is nodig om de open liggende putten tijdelijk te kunnen afdichten. Dit kan ook met behulp van een hekwerk.
  • Meetapparatuur
    Geclassificeerde draagbare meetapparatuur, geschikt voor zone 1, is verplicht voor het bepalen van luchtcondities in het riool: voor het meten van zuurstof, "explosiegevaar" en zwavelwaterstof. De noodzaak voor de aanwezigheid van meetapparatuur voor toxische stoffen is afhankelijk van de situatie. Voor het meten van de zuurgraad kan worden volstaan met indicatorstroken c.q. het zogenaamde lakmoespapier. Een zuurgraadmeter is uiteraard ook toegestaan. In sommige situaties kan het gewenst zijn de temperatuur, luchtvochtigheid en luchtsnelheid te meten. Aanschaf van deze specialistische meetinstrumenten is echter niet noodzakelijk.
  • Rioolverlichting
    Bij langdurige werkzaamheden in een afgesloten rioolcompartiment, zoals bij renovatiewerkzaamheden, is rioolverlichting, geschikt voor zone 1, verplicht. Handlampen moeten altijd tot de uitrusting behoren, ook al is er stationaire verlichting.
  • Ventilatoren
    Ventilatoren, geschikt voor zone 1, zijn noodzakelijk voor het verversen van de lucht in het riool nadat het rioolsegment is afgesloten.
  • Verkeersborden en geleidingspionnen
    Verkeersborden en geleidingspionnen zijn noodzakelijk voor het afzetten van de werkplek en het waarschuwen van het verkeer. Bij niet-vaste werklocaties is een mobiele afzetting toegestaan.

Hulpmaterieel

  • Afspoelinstallatie
    Een afspoelinstallatie is noodzakelijk voor het reinigen van de beschermende kleding en van de apparatuur na het verrichten van werkzaamheden in het riool. Hogedrukreiniging is voor dit doel verboden (levensgevaarlijk).
  • Compressor
    Een compressor is nodig voor eventueel gereedschap en voor onafhankelijke ademluchtvoorziening. De compressor moet in het laatste geval zijn voorzien van een goedgekeurde ademluchtfilterset.
  • Opslagruimte
    Bij meerdaagse werkzaamheden is een opslagruimte noodzakelijk voor de opslag van apparatuur en middelen.
  • Stroomaggregaat
    Een stroomaggregaat is nodig voor de stroomvoorziening van de elektrische apparatuur.
  • Transformator
    Voor een veilige, lage spanning moeten separate transformatoren aanwezig zijn.

Communicatiemiddelen

Het is noodzakelijk om op de werkplek te beschikken over communicatiemiddelen; zie hiervoor Bieden gelegenheid tot communiceren en alarmeren.

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Het is bij gevaarlijke situaties of restrisico's noodzakelijk om te kiezen uit de volgende persoonlijke beschermingsmiddelen:

Hulpverleningsmiddelen

Tot slot is het noodzakelijk om voorbereid te zijn op incidenten waaronder een ongeval. Het is daarom noodzakelijk om de bedrijfshulpverlening (bhv) adequaat te organiseren. Zie hiervoor de algemene punten voor bhv en de paragraaf rioleringsbeheer van Organiseren bedrijfshulpverlening rioleringsbeheer.

Beoogd effect 

De extra risico’s bij rioleringsbeheer worden afgedekt met de beschreven technische en organisatorische maatregelen.