Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Uitvoeren hijswerk door opgeleid personeel

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Maatregel naar plaats in de Arbeidshygiënische Strategie: 
Wettelijke verplichting
Beschrijving van de maatregel 

De werknemers dienen adequaat te zijn opgeleid in het gebruik van hijswerktuigen en hijsgereedschappen. Werknemers die hijswerkzaamheden uitvoeren moeten kennis hebben van:

  • wettelijke voorschriften voor hijsgereedschap en veilig hijsen
  • de afkeurmaatstaven van hijsgereedschappen
  • de afkeurmaatstaven van de bevestigingspunten van hijslasten
  • het veilig aanslaan en afpikken van lasten
  • het inschatten van de lastgewichten
  • de genormaliseerde aanwijzingen over het verplaatsen van lasten

Iedere bediener van een hijs- of hefwerktuig moet voldoende specifieke kennis en ervaring hebben om het hijs- of hefmiddel te bedienen. Voor het bedienen van een autolaadkraan, een mobiele kraan of een torenkraan met een bedrijfslastmoment van 10 tonmeter of meer moet iedere machinist sinds 1 november 2004 een persoonscertificaat TCVT van vakbekwaamheid bezitten.

Deskundigheid van de machinist autolaadkraan

Volgens het wettelijk kader is het TCVT-certificaat vakbekwaamheid Machinist Autolaadkraan formeel meestal niet van toepassing op het hijswerk in de afvalbranche (maar wel op een bouwplaats indien het bedrijfslastmoment 10 tm of meer is). Als opleidingsniveau bij de inzameling met een autolaadkraan hanteert de afvalbranche een standaard basisopleiding voor het bedienen van een autolaadkraan; hoewel niet wettelijk verplicht wordt een interne opleiding tot Machinist Autolaadkraan (of extern behorend bij het TCVT-certificaat) gevolgd. Daarnaast wordt in elk geval de bediening ingeleerd van het specifieke opnameblok dat bij het bedrijf in gebruik is. Tevens zorgt het bedrijf voor een individuele maatwerk opleiding in geval van hijswerk in complexe situaties zoals in bewoond gebied, het omgaan met obstakels en in een omgeving die lastig af te zetten is.

De machinist autolaadkraan moet een schriftelijke werkinstructie ontvangen; zie voorbeeld werkinstructie laden en lossen van ondergrondse container met behulp van autolaadkraan. Bovendien heeft de machinist als deskundige altijd de bevoegdheid en de plicht om de werkzaamheden te staken als hij de veiligheid in een bepaalde situatie niet kan waarborgen. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren bij harde wind (storm) of onweer.

De machinist dient lichamelijk en geestelijk in staat te zijn de gevaren die samenhangen met het bedienen van de machine te onderkennen en te voorkomen. In tegenstelling tot vroeger is een geneeskundige verklaring wettelijk niet meer vereist.

Deskundigheid van de aanpikkers

Relatief veel ongevallen worden veroorzaakt door het verkeerd aanslaan van lasten. De last of delen daarvan kunnen dan naar beneden vallen. Om dit te voorkomen mag alleen worden aangepikt door deskundigen. Aanpikkers moeten minstens 18 jaar oud zijn en adequate instructies hebben ontvangen. Het is noodzakelijk dat de aanpikkers een specifieke opleiding volgen voor het veilig gebruik van hijsmiddelen en aanslaan van lasten. Er dient altijd te worden gewerkt conform de regels voor hijsen en aanslaan hijslast (voorbeeld werkinstructie).

Beoogd effect 

Met deze wettelijk verplichte maatregel wordt beoogd te zorgen dat een basisopleiding wordt gedaan zodat het werk op vakkundige wijze wordt uitgevoerd en de kennis en vaardigheden zodanig zijn dat tijdig op eventuele gevaren geanticipeerd wordt.

Meer informatie 

TCVT is de stichting Toezicht Certificatie Verticaal Transport. Het certificaat is maximaal 5 jaar geldig. Daarna kan de machinist zich, onder voorwaarden, laten hercertificeren. Zie voor meer informatie over het opleiden van machinisten voor hijswerk en het verplichte persoonscertificaat de website stichting Toezicht Certificatie Verticaal Transport.

Wet- en regelgeving 
  • Artikel 7.6 Arbobesluit inzake Deskundigheid werknemers
  • Artikel 7.32 Arbobesluit inzake Bedienen van torenkranen, mobiele kranen en funderingsmachines
  • Paragraaf 7.3 Arboregeling inzake Certificatie machinisten hijskranen en funderingsmachines