Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!
Overeenstemming tussen werknemers en werkgevers

Zorgen voor veiligheid vrijwilligers

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document

Soms zetten verenigingen hun leden op vrijwillige basis in bij de inzameling van oud papier, waarmee de vereniging extra inkomsten krijgt. Hierbij is er een gedeelde verantwoordelijkheid tussen het afvalinzamelbedrijf als de opdrachtgever van de papierinzameling en de vereniging die vrijwilligers ter beschikking stelt. Als een inzamelbedrijf betrokken is, moet bij het maken van afspraken nadrukkelijk rekening worden gehouden met het feit dat het inzamelen van oud papier fysiek inspannend werk is en met de veiligheid van de ter beschikking gestelde arbeidsmiddelen.

Maatregel naar plaats in de Arbeidshygiënische Strategie: 
Organisatorische maatregelen
Beschrijving van de maatregel 

In het algemeen worden de onderstaande afspraken gemaakt maar in de praktijk kan binnen de wettelijke mogelijkheden voor een andere invulling worden gekozen.

Inzamelbedrijf

De gemeente heeft bij oud-papierinzameling vaak een verantwoordelijk, omdat zij bepaalt of er wel of niet met vrijwilligers gewerkt wordt. In geval van een onafhankelijk bedrijf beslist de directie of en onder welke condities oudpapier wordt ingezameld met vrijwilligers. Het inzamelbedrijf is als opdrachtgever verantwoordelijk voor de veiligheid en de gezondheid van de vrijwilligers van de vereniging. Het inzamelbedrijf zet een voertuig dat geschikt is voor de werkzaamheden in en stelt de chauffeur van het inzamelvoertuig ter beschikking. Het inzamelbedrijf is verantwoordelijk voor de veiligheid van de vrijwilligers door het geven van voorlichting en instructies, het verstrekken van persoonlijke beschermingsmiddelen en het houden van toezicht.

Vereniging

Het inzamelen van oud papier is fysiek inspannend werk. Dit feit dient de vereniging vooraf bekend te maken aan elke individuele vrijwilliger bij het werven en selecteren van leden voor dit werk. Het inzamelbedrijf dat een voertuig met chauffeur levert, is als opdrachtgever ook verantwoordelijk voor de veiligheid van de leden van de vereniging. Het inzamelbedrijf zal dan zorgen voor het geven van voorlichting en instructies, het verstrekken van persoonlijke beschermingsmiddelen en het houden van toezicht. Zo zal het inzamelbedrijf veiligheidshesjes en handschoenen ter beschikking stellen. De leden van de vereniging zijn verplicht om de instructies van de chauffeur en ander personeel van het inzamelbedrijf op te volgen.

Instructies geven en toezicht houden

Toezicht op de veiligheid van de vrijwilligers en specifiek het gedrag, de persoonlijke beschermingsmiddelen die zij krijgen en gebruiken, de werkuitvoering en hoe de vrijwilligers zich in het verkeer en de openbare ruimte gedragen, ligt bij de werkgever die de vrijwilligers inzet; de werkgever is (meestal) de partij die de chauffeur levert.

De chauffeur van het inzamelvoertuig houdt toezicht op en handhaaft het juist en veilig gebruik van het voertuig en de installatie volgens de regels die daarvoor zijn. De chauffeur heeft de bevoegdheid en plicht om de werkzaamheden onmiddellijk te staken als er onveilig of niet volgens de regels wordt gewerkt of samengewerkt tijdens het inzamelen, bij de belading of de bediening van het inzamelvoertuig of een installatie op het voertuig.

Als de vereniging de veiligheidszaken van vrijwilligers niet goed organiseert of in de praktijk niet adequaat uitvoert, dan is het aan het inzamelbedrijf (of de gemeente) als opdrachtgever om gepaste actie te nemen bijvoorbeeld door het inzetten van een professioneel inzamelbedrijf met getrainde medewerkers met ervaring.

Als er meerdere verenigingen bij de inzameling betrokken zijn, is het noodzakelijk om vooraf goede afspraken vast te leggen wie welke taken en verantwoordelijkheden heeft.

Risicobeoordeling

In het algemeen is het noodzakelijk om de papierinzameling door vrijwilligers periodiek te evalueren met een specifieke risicobeoordeling of met de risico-inventarisatie en -evaluatie van de eigenaar van het inzamelvoertuig cq. opdrachtnemer. Dit kan leiden tot bijvoorbeeld:

  • aanvullende afspraken met de gemeente of de verenigingen over instructies, trainingen, toolboxmeetings en opleidingen die (vooraf en/of periodiek) gegeven moeten worden, inclusief de registratie van en het toezicht op de naleving
  • specifieke afspraken met de gemeente of de verenigingen partijen over bijvoorbeeld de taakverdeling en de verantwoordelijkheden met betrekking tot toezicht, handhaving, inspecties, controle, training, instructie, opleidingen en registraties
  • herbevestigen van afspraken over de controle door en de autoriteit van ervaren chauffeurs en medewerkers en hun recht om in te grijpen als dat nodig is, bijvoorbeeld door een vrijwilliger op gedrag aan te spreken, het inzamelwerk te staken, onregelmatigheden te melden en dergelijke
Beoogd effect 

Deze organisatorische maatregel beoogt de afstemming tussen de opdrachtgever en opdrachtnemer voor de veiligheid van de vrijwilliger die bij de papierinzameling wordt ingezet.