Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!
Overeenstemming tussen werknemers en werkgevers

Beschrijven alleenwerk en maatregelen in RI&E

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Maatregel naar plaats in de Arbeidshygiënische Strategie: 
Wettelijke verplichting
Beschrijving van de maatregel 

De werkgever beoordeelt het gevaar van alleenwerk in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van het bedrijf. Hierin is ten minste vastgelegd in welke situaties:

  • er sprake is van alleenwerk zonder noodzaak voor het treffen van aanvullende maatregelen
  • er sprake is van alleenwerk waarin aanvullende maatregelen nodig zijn om risico's te beheersen
  • er niet alleen gewerkt mag worden

Er zijn bedrijven in de afvalbranche die alleenwerk slechts toestaan als de leidinggevende daarvoor toestemming heeft gegeven. De leidinggevende moet beoordelen of de vereiste preventieve maatregelen bij alleenwerk zijn getroffen.

Wat is verplicht?

In de RI&E wordt beoordeeld of alleenwerk zonder aanvullende beheersmaatregelen een acceptabel restrisico heeft. Indien een beheersmaatregel nodig is voor een acceptabel restrisico, volgt uit de RI&E welke maatregelen passend zijn om de gevaren bij alleenwerk te verminderen dan wel te beheersen.

Ter illustratie is hierna een niet-limitatieve lijst met voorbeelden van gevaren opgenomen, gevolgd door een niet-limitatieve lijst met voorbeelden van beheersmaatregelen. De werkgever bepaalt welke beheersmaatregelen worden genomen en legt deze ter instemming voor aan de ondernemingsraad. De werkgever evalueert regelmatig het pakket van beheersmaatregelen bij alleenwerk en past waar nodig de RI&E aan.

Voorbeelden gevaren bij de arbeid

Niet-limitatieve lijst met voorbeelden van potentieel risicovolle omstandigheden en werksituaties:

  • (mogelijke) blootstelling aan gevaarlijke stoffen met een H-zin, zoals giftige of bedwelmende stoffen
  • de kans op te water raken bij werkzaamheden boven of langs water waar de alleenwerker moeilijk op eigen kracht uit kan komen, zoals bij gevaar voor onderkoeling, stroming, hoge kade of ontbreken van een kadetrap
  • werken in de nabijheid van scherpe delen
  • werken op/langs wegen met een verkeerssnelheid hoger dan 50km/uur of bij zichtbeperkende omstandigheden zoals donker, mist, afwezigheid kunstverlichting
  • bij extreme weersomstandigheden zoals extreem zware windstoten of extreem gladde wegen
  • werken met geld of goederen van waarde in nabijheid
  • opvolgen van een inbraakalarm
  • werken op hoogte (in elk geval vanaf 2,5 meter of lager in geval van risicoverhogende omstandigheden)
  • hijsen en heffen van zware en/of instabiele lasten
  • verplaatsen of op de plaats houden van moeilijk hanteerbare objecten
  • werken op locaties waar agressie door omstanders, bezoekers of verkeersdeelnemers te verwachten is of bekend is dat agressie regelmatig voortkomt
  • werken in de nabijheid van niet afgeschermde in werking zijnde aandrijvingen, bewegende of draaiende (onderdelen van) machines

Voorbeelden van beheersmaatregelen

Een niet-limitatieve lijst met voorbeelden van beheersmaatregelen:

  • alleenwerk verbieden bij bepaalde werkzaamheden
  • maken van afspraken over periodiek onderling contact, bijvoorbeeld elke twee uur contact via portofoon of telefoon met collega, leidinggevende of bedrijfsbeveiliging
  • gebruiken van een mandown-systeem / portofoon met noodknop
  • gebruiken van toezichtcamera’s welke tijdens het alleenwerk real-time worden bekeken door een derde
  • zorgen voor taakroulatie, telefonisch contact of een ander middel, waar redelijkerwijs mogelijk, om de negatieve effecten van alleenwerk door eentonige of routinematige handelingen of het ontbreken van sociale contacten te verminderen
  • afstemmen van bedrijfshulpverlening op de restrisico's bij alleenwerk

Specifiek voor de Milieustraat|ABS:
In geval van alleenwerk opstellen van een aanbiedprotocol cq. acceptatieprotocol voor het in ontvangst nemen van KGA/KCA zonder direct toezicht van de Beheerder KGA-depot.

Specifiek bij rioleringsbeheer:
In geval van alleenwerk bij het gebruik van een combiwagen is keuze uit één of meer van de volgende technische oplossingen verplicht:

  • gebruik van dodemansknop
  • directe spraakverbinding met persoon die hulp kan bieden (bemande post of meldkamer)
  • alarmmelding bij horizontale stand (mandownsysteem)
  • reageren bij een bepaalde periode van geen beweging
  • GPS zodat bemande post coördinaten van locatie ter beschikking heeft
  • ander beproefd systeem voor persoonsbeveiliging
  • afstemmen van bedrijfshulpverlening op de restrisico’s bij alleenwerk
Beoogd effect 

Met deze wettelijke verplichting wordt beoogd te borgen dat het gevaar bij alleenwerk wordt beoordeeld en indien nodig beheersmaatregelen worden genomen.

Wet- en regelgeving 
  • Artikel 5 Arbowet inzake Inventarisatie en evaluatie van risico's
randomness