Arbocatalogus Afvalbranche
Published on Arbocatalogus Afvalbranche (https://arbocatalogus-afvalbranche.nl)

Home > Graven van gasgangen

Laatst gewijzigd op: 3 december 2025, 19:03 uur -- Afvalbranche
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Graven van gasgangen

veiligheid [1]
Beschrijving van het risico 

Op het stortterrein worden gasgangen gegraven met kranen en ander materieel. Bij het graven van een gasgang in het stortlichaam moet men altijd alert zijn dat er stortgas (biogas) kan ontsnappen, want in het stortlichaam is altijd biogas aanwezig.

Omdat stortgas sporen van organische esters, zwavelwaterstof (H2S) en andere zwavelhoudende verbindingen bevat, kan het op stortplaatsen leiden tot lokale geuroverlast. Stortgas is bovendien door de aanwezigheid van methaan één van de belangrijke veroorzakers van het broeikaseffect. Een afvalstortplaats met onttrekkingsinstallatie is daarom vanaf 1993 verplicht (stortbesluit) om het stortgasemissie te voorkomen.

De belangrijkste gevaren van stortgas zijn brand- en explosiegevaar en verstikking, vergiftiging en bedwelming. Stortgas is brandbaar als methaan en zuurstof in de goede verhouding aanwezig zijn en er een ontstekingsbron is. Als het eenmaal brandt, is de brand moeilijk uit te krijgen is. Het gevaar op ontbranding van stortgas is het grootst als er een ontstekingsbron aanwezig is in het gebied met een explosief mengsel zoals bij het afgraven van het afval op de stortplaats.

Stortgas vormt ook een gevaar voor verstikking, vergiftiging en bedwelming doordat het zuurstof kan verdrijven, maar ook door de aanwezigheid van H2S. Het werken in slecht geventileerde gebieden en bij het werken in besloten ruimten vormen hierbij het grootste gevaar tot verstikking, vergiftiging en bedwelming. Zeker in (percolaat-)putten en gangen, doordat H2S zwaarder is dan lucht en zich dus snel op laag niveau zal ophopen.

Wet en regelgeving 
Arbowet, Arbobesluit en arboregelgeving

Arbeidsomstandighedenwet

  • Artikel 3 Arbowet inzake Arbobeleid
  • Artikel 5 Arbowet inzake Inventarisatie en evaluatie van risico's
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht
  • Artikel 15 Arbowet inzake Deskundige bijstand op het gebied van bedrijfshulpverlening

Arbeidsomstandighedenbesluit

  • Artikel 3.5a t/m 3.5f Arbobesluit inzake Explosieve atmosferen (ATEX)
  • Artikel 3.5g Arbobesluit inzake Gevaar voor verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie
  • Artikel 3.8 Arbobesluit inzake Brandmelding en brandbestrijding
  • Artikel 3.17 Arbobesluit inzake Voorkomen gevaar door voorwerpen, producten, vloeistoffen of gassen
  • Artikel 4.6 Arbobesluit inzake Voorkomen van ongewilde gebeurtenissen
  • Artikel 4.7 Arbobesluit inzake Maatregelen bij ongewilde gebeurtenissen
  • Artikel 8.4 Arbobesluit inzake Algemene vereisten veiligheids- en gezondheidssignalering

Overige relevante regelgeving

  • Omgevingsvergunning van het bedrijf

Normen, richtlijnen en dergelijke

Meer informatie 
  • Analyse [2] van ongevallen in de afvalsector 1998-2009, RIVM
  • Nederlandse Arbeidsinspectie: werkinstructie Gevaar voor verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie [3] (2025)

Selecteer in de tabel een maatregel om te bekijken, of maak een selectie voor een printervriendelijke versie of om als PDF op te slaan.

RisicoMaatregelenArbeidshygiënische Strategie
Graven van gasgangen
Beschrijven explosiegevaar en maatregelen in RI&E [4]Wettelijke verplichting
 
Geven werkinstructie graven van gasgangen [5]Wettelijke verplichting
 
Verbieden roken, drinken en eten tijdens werk [6]Wettelijke verplichting
 
Voorlichten over gevaarlijke (afval)stoffen [7]Wettelijke verplichting
 
Voorlichten over graven gasgangen [8]Wettelijke verplichting
 
Treffen voorzieningen voor bedrijfshulpverlening bij brand [9]Technische maatregelen
 
Gebruiken waarschuwingsapparatuur [10]Organisatorische maatregelen
 
Opstellen bhv-plan [11]Organisatorische maatregelen
 
Organiseren bedrijfshulpverlening bij brand [12]Organisatorische maatregelen
 
Toepassen procedure gasmeten in besloten ruimte bioconversie [13]Organisatorische maatregelen
 
Toepassen werkvergunning [14]Organisatorische maatregelen
MaatregelenArbeidshygiënische Strategie
Risico Graven van gasgangen
Beschrijven explosiegevaar en maatregelen in RI&E [4]Wettelijke verplichting
Geven werkinstructie graven van gasgangen [5]Wettelijke verplichting
Verbieden roken, drinken en eten tijdens werk [6]Wettelijke verplichting
Voorlichten over gevaarlijke (afval)stoffen [7]Wettelijke verplichting
Voorlichten over graven gasgangen [8]Wettelijke verplichting
Treffen voorzieningen voor bedrijfshulpverlening bij brand [9]Technische maatregelen
Gebruiken waarschuwingsapparatuur [10]Organisatorische maatregelen
Opstellen bhv-plan [11]Organisatorische maatregelen
Organiseren bedrijfshulpverlening bij brand [12]Organisatorische maatregelen
Toepassen procedure gasmeten in besloten ruimte bioconversie [13]Organisatorische maatregelen
Toepassen werkvergunning [14]Organisatorische maatregelen

Source URL: https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/risico/graven-van-gasgangen

Links
[1] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/tags/veiligheid
[2] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/sites/default/files/afvalbedrijven/u24/Ongevalsanalyse_afvalsector_1998-2009.pdf
[3] https://www.nlarbeidsinspectie.nl/publicaties/richtlijnen/2025/07/21/werkinstructie-gevaar-voor-vbvbe
[4] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/beschrijven-explosiegevaar-en-maatregelen-in-rie
[5] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/geven-werkinstructie-graven-van-gasgangen
[6] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/verbieden-roken-drinken-en-eten-tijdens-werk
[7] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/voorlichten-over-gevaarlijke-afvalstoffen
[8] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/voorlichten-over-graven-gasgangen
[9] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/treffen-voorzieningen-voor-bedrijfshulpverlening-bij-brand
[10] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/gebruiken-waarschuwingsapparatuur
[11] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/opstellen-bhv-plan
[12] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/organiseren-bedrijfshulpverlening-bij-brand
[13] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/toepassen-procedure-gasmeten-in-besloten-ruimte-bioconversie
[14] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/toepassen-werkvergunning