Arbocatalogus Afvalbranche
Published on Arbocatalogus Afvalbranche (https://arbocatalogus-afvalbranche.nl)

Home > Werken in gasgangen

Laatst gewijzigd op: 16 december 2025, 13:30 uur -- Afvalbranche
Overeenstemming tussen werknemers en werkgevers

Werken in gasgangen

Beschrijving van het risico 

Werken in besloten ruimten op stortterreinen vindt bijvoorbeeld plaats bij controle, onderhoud en drainage van gasputten, tunnels en ‘percolaatputten’. Een percolaatput is vaak diep, soms tot 20 meter, afhankelijk van de hoogte van de stortplaats. Onderin een put bevindt zich meestal percolaatwater met stinkende en schadelijke stoffen. Ook bij inspectie en schoonmaakwerkzaamheden kan het noodzakelijk zijn dat men een besloten ruimte moet betreden.

Bij het werken in de gasputten van het stortterrein is grote kans op de aanwezigheid van twee soorten gevaarlijke gas, namelijk:

  • Stortgas met als hoofdbestanddeel methaan (CH4). Aanwezigheid van methaan levert een vergroot risico voor brand- en ontploffingsgevaar (zie brand- en ontploffingsgevaar [1]). Stortgas kan daarnaast leiden tot misselijkheid, hoofdpijn, bedwelming, benauwdheid of tot verstikking.
  • Zwavelwaterstof (H2S), ook wel waterstofsulfide genoemd. H2S is zeer giftig en heeft een sterke "rotte eieren" geur. Aanwezigheid van H2S kan hoofdpijn en misselijkheid veroorzaken. In hoge concentraties is H2S reukloos. Een hoge concentratie kan binnen een seconde tot bewusteloosheid en de dood leiden.

De uit te voeren werkzaamheden moeten in overleg met een veiligheidskundige (of anderszins deskundige) zeer goed voorbereid worden met alle benodigde risicobeperkende maatregelen.

Behalve besloten ruimten van stortplaatsen, worden ook kruipruimtes, de ruimte onder de weegbrug en de werkkuil voor voertuigonderhoud als besloten ruimte aangemerkt; voor deze ruimten met laag risico gelden de voorwaarden voor het werken in een kruipruimte [2].

Welke beheersmaatregelen zijn verplicht?

De werkgever is verplicht om de volgende beheersmaatregelen te nemen:

  • Beschrijven besloten ruimte en maatregelen in RI&E
  • Voorlichten over werken in besloten ruimte
  • Geven werkinstructie - Betreden van besloten ruimte
  • Gebruiken geschikte arbeidsmiddelen besloten ruimten
  • Aanwijzen mangatwacht
  • Gebruiken waarschuwingsapparatuur gasgangen
  • Communiceren bij betreden van besloten ruimte
  • Toepassen werkvergunning
  • Opstellen bhv-plan

De werkgever bepaalt in de risico-inventarisatie en -evaluatie van het bedrijf of er aanvullend andere beheersmaatregelen worden genomen.

Wet en regelgeving 
Arbowet, Arbobesluit en arboregelgeving

Arbeidsomstandighedenwet

  • Artikel 5 Arbowet inzake Inventarisatie en evaluatie van risico's
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht
  • Artikel 15 Arbowet inzake Deskundige bijstand op het gebied van bedrijfshulpverlening

Arbeidsomstandighedenbesluit en -regeling

  • Artikel 3.5g Arbobesluit inzake Gevaar voor verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie
  • Artikel 3.8 Arbobesluit inzake Brandmelding en brandbestrijding
  • Afdeling 1 van Hoofdstuk 4 Arbobesluit inzake Gevaarlijke stoffen (art. 4.1, 4.1a, 4.2, 4.2a, 4.3 t/m 4.4.7, 4.10 at/m 4.10d)
  • Afdeling 1 en 2 van Hoofdstuk 7 Arbobesluit inzake Arbeidsmiddelen en specifieke werkzaamheden (art. 7.1 t/m 7.11a)
  • Artikel 8.1 Arbobesluit inzake Algemene vereisten persoonlijk beschermingsmiddel
  • Artikel 8.2 Arbobesluit inzake Keuze persoonlijk beschermingsmiddel
  • Artikel 8.3 Arbobesluit inzake Beschikbaarheid en gebruik persoonlijke beschermingsmiddelen
  • Artikel 8.4 Arbobesluit inzake Veiligheids- en gezondheidssignalering

Overige regelgeving, normen, richtlijnen en dergelijke

  • Onderzoek in besloten ruimten [3]
  • Maatregelen in besloten ruimten [4]
  • De werkgever dient conform advies van de veiligheidskundige adequate maatregelen te nemen om de gevaren van het werken in een besloten ruimte af te wenden en veilig werken in een besloten ruimte mogelijk te maken.
Meer informatie 
  • Nederlandse Arbeidsinspectie: werkinstructie Gasexplosiegevaar [5] (2022)
  • Nederlandse Arbeidsinspectie: werkinstructie Gevaar voor VBVBE - verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie [6] (2025)
  • Gevaren, kenmerken en voorbeelden van een besloten ruimte [7]

Selecteer in de tabel een maatregel om te bekijken, of maak een selectie voor een printervriendelijke versie of om als PDF op te slaan.

RisicoMaatregelenArbeidshygiënische Strategie
Werken in gasgangen
Beschrijven besloten ruimte en maatregelen in RI&E [8]Wettelijke verplichting
 
Geven werkinstructie Betreden besloten ruimte [9]Wettelijke verplichting
 
Voorlichten over persoonlijke beschermingsmiddelen [10]Wettelijke verplichting
 
Voorlichten over werken in besloten ruimte [11]Wettelijke verplichting
 
Ontwerpen installatie, put of riolering [12]Bronmaatregelen
 
Gebruiken geschikte arbeidsmiddelen besloten ruimten [13]Technische maatregelen
 
Gebruiken waarschuwingsapparatuur gasgangen [14]Technische maatregelen
 
Ventileren besloten ruimte [15]Technische maatregelen
 
Aanwijzen mangatwacht [16]Organisatorische maatregelen
 
Communiceren bij betreden van besloten ruimte [17]Organisatorische maatregelen
 
Opstellen bhv-plan [18]Organisatorische maatregelen
 
Toepassen werkvergunning [19]Organisatorische maatregelen
 
Treffen voorzorgsmaatregelen besloten ruimte [20]Organisatorische maatregelen
 
Uitvoeren medische keuring ademlucht [21]Organisatorische maatregelen
 
Aanbieden persoonlijke beschermingsmiddelen [22]Persoonlijke beschermingsmiddelen
 
Gebruiken persoonlijke beschermingsmiddelen besloten ruimte [23]Persoonlijke beschermingsmiddelen
MaatregelenArbeidshygiënische Strategie
Risico Werken in gasgangen
Beschrijven besloten ruimte en maatregelen in RI&E [8]Wettelijke verplichting
Geven werkinstructie Betreden besloten ruimte [9]Wettelijke verplichting
Voorlichten over persoonlijke beschermingsmiddelen [10]Wettelijke verplichting
Voorlichten over werken in besloten ruimte [11]Wettelijke verplichting
Ontwerpen installatie, put of riolering [12]Bronmaatregelen
Gebruiken geschikte arbeidsmiddelen besloten ruimten [13]Technische maatregelen
Gebruiken waarschuwingsapparatuur gasgangen [14]Technische maatregelen
Ventileren besloten ruimte [15]Technische maatregelen
Aanwijzen mangatwacht [16]Organisatorische maatregelen
Communiceren bij betreden van besloten ruimte [17]Organisatorische maatregelen
Opstellen bhv-plan [18]Organisatorische maatregelen
Toepassen werkvergunning [19]Organisatorische maatregelen
Treffen voorzorgsmaatregelen besloten ruimte [20]Organisatorische maatregelen
Uitvoeren medische keuring ademlucht [21]Organisatorische maatregelen
Aanbieden persoonlijke beschermingsmiddelen [22]Persoonlijke beschermingsmiddelen
Gebruiken persoonlijke beschermingsmiddelen besloten ruimte [23]Persoonlijke beschermingsmiddelen

Source URL: https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/risico/werken-in-gasgangen

Links
[1] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/risico/bij-besloten-ruimten
[2] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/risico/werken-in-kruipruimte
[3] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/onderzoek-in-besloten-ruimten
[4] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregelen-in-besloten-ruimten
[5] https://www.nlarbeidsinspectie.nl/documenten/2022/10/06/werkinstructie-gasexplosiegevaar
[6] https://www.nlarbeidsinspectie.nl/publicaties/richtlijnen/2025/07/21/werkinstructie-gevaar-voor-vbvbe
[7] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/gevaren-en-kenmerken-van-besloten-ruimten
[8] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/beschrijven-besloten-ruimte-en-maatregelen-in-rie
[9] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/geven-werkinstructie-betreden-besloten-ruimte
[10] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/voorlichten-over-persoonlijke-beschermingsmiddelen
[11] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/voorlichten-over-werken-in-besloten-ruimte
[12] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/ontwerpen-installatie-put-of-riolering
[13] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/gebruiken-geschikte-arbeidsmiddelen-besloten-ruimten
[14] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/gebruiken-waarschuwingsapparatuur-gasgangen
[15] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/ventileren-besloten-ruimte
[16] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/aanwijzen-mangatwacht
[17] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/communiceren-bij-betreden-van-besloten-ruimte
[18] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/opstellen-bhv-plan
[19] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/toepassen-werkvergunning
[20] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/treffen-voorzorgsmaatregelen-besloten-ruimte
[21] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/uitvoeren-medische-keuring-ademlucht
[22] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/aanbieden-persoonlijke-beschermingsmiddelen
[23] https://arbocatalogus-afvalbranche.nl/maatregel/gebruiken-persoonlijke-beschermingsmiddelen-besloten-ruimte