Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Treffen voorzieningen voor bedrijfshulpverlening

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Maatregel naar plaats in de Arbeidshygiënische Strategie: 
Organisatorische maatregelen
Beschrijving van de maatregel 

Er zijn voorzieningen getroffen zodat er direct en adequaat hulpverlenend door bijvoorbeeld de leidinggevende of een bedrijfshulpverlener kan worden ingegrepen bij een calamiteit, incident, ongeval of bijna-ongeval. Iedere medewerker kan bijvoorbeeld telefonisch de bedrijfshulpverlening inschakelen. En er is voor directe bereikbaarheid gezorgd, zowel voor externe als interne hulpverleners. In sommige situaties is een brandmeldsysteem nodig waarmee een brand handmatig of zelfs automatisch wordt gemeld.
De wetgeving stelt eisen aan de vluchtwegen en nooduitgangen en ook deze altijd te openen zijn en vrij van obstakels. Voor het geval hulpverlening in het gebouw noodzakelijk is, zijn de voorgeschreven reddingsborden geplaatst. Noodverlichting is niet in elk gebouw verplicht maar wel als werknemers aan bijzondere gevaren worden blootgesteld indien het kunstlicht uitvalt. Afhankelijk van de resultaten van de risico-inventarisatie en – evaluatie moet een bedrijf aanvullende voorzieningen en middelen beschikbaar hebben voor de bedrijfshulpverlening zoals een bedrijfsbrandweer bij stortplaatsen en afvalenergiecentrales.
Het bedrijf heeft minimaal de volgende middelen beschikbaar voor het uitvoeren van de bedrijfshulpverlening:

  • EHBO-koffer
    In elk bedrijf moet een goed voorziene EHBO-koffer (bijvoorbeeld type B of type A) aanwezig zijn. Op elk werk en in de hieronder aangegeven situaties moeten EHBO-middelen, afgestemd op de risico's zoals vermeld in de RI&E van de afdeling/locatie, ter beschikking staan.
  • Indien de kans bestaat dat er iets - zoals chemicaliën of stof - in het oog terecht komt, moet een voorziening beschikbaar zijn om het oog uit te spoelen. Een verwarmde oogdouche verdient de voorkeur en een oogspoelfles (met geldige houdbaarheidsdatum) is in veel gevallen doeltreffend.
  • Brandblusmiddelen
    Het aantal, het soort en de plaats van blusmiddelen in het bedrijf moeten minimaal voldoen aan de wettelijke eisen. Deze blusmiddelen moeten regelmatig worden gecontroleerd en gekeurd.
  • Reddingsmiddel
    Voor locaties met een verdiepte afvalbunker die niet eenvoudig te betreden is, is een reddingsmiddel nodig om een slachtoffer dat in de bunker beland is, te kunnen redden. Een voorbeeld van zo'n middel is een reddingsladder.

Als in geval van een brand in de rook gewerkt moet worden (zoals het redden van een slachtoffer) en uit gasmetingen blijkt dat er gevaar bestaat voor het inademen van schadelijke gassen en dampen, dan kan de betreffende ruimte slechts door opgeleide en getrainde ademluchtdragers met afhankelijke ademlucht worden betreden. Iemand mag zichzelf niet in gevaar brengen.

Kraakperswagens en chemokar

Op de kraakperswagens voor afvalinzameling dient een basis aan hulpmiddelen voorhanden te zijn. Zo dienen tenminste een EHBO-trommel en een brandblusser aanwezig te zijn. In aanvulling hierop zijn een oogspoelfles met geldige houdbaarheidsdatum en schoon water met zeep (een watervooraad in jerrycan of watertank) voorgeschreven op inzamelvoertuigen. De gebruikers dienen kennis te hebben over gebruik van de hulpmiddelen.

Op ieder inzamelvoertuig en in een chemokar moet een oogspoelfles met geldige houdbaarheidsdatum met gedestilleerd water aanwezig zijn die gebruikt wordt wanneer er iets in het oog is gekomen, zoals stof.

Iedere keer dat een oogspoelfles is gebruikt, moet deze bij de leidinggevende of planning worden ingeleverd in ruil voor een verzegelde gevulde oogspoelfles. Omruilen van een oogspoelfles voor een nieuwe is ook noodzakelijk als de houdbaarheidsdatum is verlopen. 

Voor alleenwerk

Er zijn beschermende maatregelen getroffen om incidenten zoveel mogelijk te voorkomen. De alleenwerker meldt zich aan en af bij een contactpersoon. Het is noodzakelijk om te zorgen voor een betrouwbare telefoon, portofoon of persoonlijk alarmeringssysteem zodat hulpverlening kan worden ingeroepen. In geval van nood krijgt de alleenwerker aanwijzingen hoe hij zich zo goed mogelijk kan redden totdat de hulpverlening ter plekke is. Opvang en nazorg van de alleenwerker is geregeld voor het geval zich een incident heeft voorgedaan. Alleenwerk in besloten ruimten is niet toegestaan.

Voor brand- en explosiegevaar

Het bedrijf heeft voldoende brandbestrijdingsmiddelen in geval van een verhoogd risico op brand en/of explosiegevaar zoals bij opslag van organische oplosmiddelen, productie van biogas en aanwezigheid van stortgas. Voor bedrijven met verhoogd brandgevaar zijn in de vergunning aanvullende voorschriften voor een zelfblussend systeem dat automatisch in werking treedt zoals een schuimblus- of sprinklerinstallatie. Enkele bedrijven in de afvalbranche beschikken over een bedrijfsbrandweer.
Door het ontstaan van stortgas in stortafval kunnen er (ongecontroleerde) branden ontstaan op de storthoop. Eenmaal brandend stortgas is moeilijk uit te krijgen. Het hebben van een eigen brandweer op het stortterrein is een belangrijke oplossing om een (ongecontroleerde) brand van stortgas snel te doven. Alternatief voor een eigen brandweer zijn getrainde medewerkers, die op de hoogte en op een juiste wijze geïnstrueerd zijn op welke manier een stortbrand dient te worden bestreden.

Bij gevaar voor verstikking, bedwelming en vergiftiging waaronder in besloten ruimten

Het is niet toegestaan alleen te werken in een besloten ruimte. Bij het betreden van een besloten ruimte dient er altijd een veiligheidswacht ter plekke aanwezig te zijn. Personen die een besloten ruimte betreden dragen, daar waar nodig een reddingsgordel. Deze gordel is voorzien van een voldoende lange en sterke reddingslijn die bestendig is tegen de stoffen die in de besloten ruimte aanwezig zijn. Deze lijn wordt in de nabijheid van de toegang van de ruimte deugdelijk vastgezet. In afwijking hiervan geldt voor moeilijk toegankelijke of kleine besloten ruimten dat, wanneer de schriftelijke beoordeling in het kader van de inventarisatie en evaluatie van risico's conform artikel 5 van de Arbeidsomstandighedenwet, daartoe leidt, andere hulpmiddelen toegepast dan wel andere maatregelen getroffen kunnen worden om de veiligheid van de persoon die de besloten ruimte betreedt, te verzekeren. In een besloten ruimte mag nooit een CO2 bevattend blusmiddel aanwezig zijn of worden gebruikt; een ABC blusser is wel geschikt. Zie verder Treffen voorzorgsmaatregelen besloten ruimte.

In geval van nood krijgt de betreder van de besloten ruimte aanwijzingen hoe hij zich zo goed mogelijk kan redden totdat de opgeroepen hulpverlening ter plekke is. De veiligheidswacht mag nooit de besloten ruimte betreden, tenzij hij zijn taak als veiligheidswacht aan iemand anders heeft overgedragen. Opvang en nazorg bij betreding van een besloten ruimte is geregeld voor het geval zich een ernstig incident heeft voorgedaan.

Voor rioleringsbeheer

Zie Bieden gelegenheid te communiceren en te alarmeren

Zie Organiseren bedrijfshulpverlening rioleringsbeheer

Beoogd effect 

De voorzieningen voor bedrijfshulpverlening zijn nodig om effectieve hulp te kunnen bieden en deze te kunnen inschakelen. Omdat het veelal gaat om hulpmiddelen is deze oplossing ingedeeld bij technische maatregelen.

Wet- en regelgeving 

Arbeidsomstandighedenwet

  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht
  • Artikel 15 Arbowet inzake Bedrijfshulpverlening

Arbeidsomstandighedenbesluit en -regeling

  • Afdeling 2 van Hoofdstuk 2 Arbobesluit inzake Aanvullende voorschriften risico-inventarisatie en –evaluatie ter voorkoming en beperking van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen
  • Paragraaf 3 van Hoofdstuk 3 Arbobesluit inzake Voorzieningen in noodsituaties
  • Artikel 8.10 Arboregeling inzake Soorten borden
  • Bijlage XVIII van art. 8.10 Arboregeling inzake Reddingsborden

Overige regelgeving, normen, richtlijnen en dergelijke

  • AI-blad nr. 10 Bedrijfshulpverlening
  • Norm NEN 8112:2017 nl - Bedrijfsnoodorganisatie en bedrijfshulpverlening