Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Beschrijven fysieke belasting en maatregelen in RI&E

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Maatregel naar plaats in de Arbeidshygiënische Strategie: 
Wettelijke verplichting
Beschrijving van de maatregel 

Bij het opstellen en het herzien van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van het bedrijf dient de blootstelling aan fysieke belasting te worden beoordeeld. Daarbij worden de diverse werkplekken en werkzaamheden beschouwd. Meer in het bijzonder gaat het om de volgende risico’s:

  • In- en uitstappen
    Voorzover het gaat om de beweging waarbij het lichaamsgewicht omhoog en gecontroleerd omlaag gebracht wordt.
  • Ongunstige werkhoudingen
    Operationeel medewerkers hebben regelmatig te maken met ongunstige werkhoudingen. Een ongunstige werkhouding is bijvoorbeeld plaatsgebonden staan. Plaatsgebonden staan is het moeten werken op een werkplek van ongeveer 1 m² gedurende langer dan 1 uur achtereen.
  • Tillen, dragen en verplaatsen
    Bij afvalinzameling gaat het ondermeer om verplaatsing van kleine (1100 liter of minder) en grote (2500 liter of meer) rolcontainers en leging van (ondergrondse) containers, minicontainers en zakken. De NIOSH-methode is een beoordelingsmethode voor het bepalen van het risico op overbelasting bij het handmatig tillen van lasten.
  • Repeterende bewegingen en RSI
    Aan de hand van een checklist kan worden vastgesteld of sprake is van (veelvuldig) repeterende handelingen. Hiervan is ondermeer sprake bij gebruik van een joystick bij laden en lossen van (ondergrondse) containers of de bediening van arbeidsmiddelen zoals shovels.

Afhankelijk van de mate van blootstelling worden bijbehorende maatregelen beschreven. Als er geen sprake van blootstelling aan enige vorm van fysieke belasting is, dient dit in de RI&E vastgelegd te worden. Bij de maatregelen in de RI&E dient ondermeer beschreven te worden onder welke omstandigheden werknemers recht hebben op periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO). De wettelijk verplichte maatregel voorlichten over blootstelling aan fysieke belasting wordt altijd genomen. De RI&E verschaft tevens inzicht wanneer beschermende maatregelen en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen verplicht is.

Beoogd effect 

Het voorkomen van fysieke overbelasting van werknemers door het nemen van effectieve maatregelen. Dit is een wettelijke verplichting.

Meer informatie 
  • Basisinspectiemodule Fysieke belasting - Werkhouding, Inspectie SZW, 2015
  • Website Fysieke belasting; beoordelen, aanpakken en kennis delen, TNO | Innovation for life
  • De NIOSH-methode voor het berekenen van situaties met handmatig tillen is hier met een uitgebreidere toelichting te vinden.
  • Bij het in kaart brengen van de risico’s fysieke belasting is het gebruik van het zogenoemde stoplicht-model een goed hulpmiddel. Op basis van de uitkomsten van de NIOSH-formule wordt de fysieke belasting met het stoplicht-model ingedeeld in drie groepen:
    • groen: geen grenswaarden overschreden, geen maatregelen nodig
    • oranje: twijfel of grenswaarden worden overschreden, nader onderzoek nodig
    • rood: grenswaarden worden overschreden, een plan van aanpak met maatregelen is nodig
  • Zie ook Beschrijven trillingen en maatregelen in RI&E