Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Biologische agentia (C)

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Medewerkers werkzaam in en rond composteerhallen komen tijdens het werk in aanraking met biologische agentia. Dit geldt voor bijna alle werknemers in composteerbedrijven, inclusief de ambulante productiefuncties zoals operator, algemeen medewerker, schoonmaker en onderhouds-medewerker. De mate van blootstelling is het grootst bij gft-compostering waar gft-afval inpandig onder hoge temperaturen wordt gecomposteerd. Het risico speelt aanzienlijk minder bij groencompostering op buitenterreinen.

'Biologische agentia’ is een verzamelnaam voor deeltjes die in de lucht zweven en bacteriën, virussen, schimmels en gisten bevatten, zogenoemde micro-organismen. De groei van deze organismen wordt voornamelijk gestimuleerd door de aanwezigheid van water, voedingsstoffen, en een gunstige temperatuur. Daarnaast spelen tijd, licht, zuurstofgehalte en de zuurgraad een rol. Een belangrijke voorwaarde om aan micro-organismen te worden blootgesteld is dat er een transportmedium aanwezig is. Transportmedia zijn dampen, vloeistofdruppels, vocht, vuil en stof.

Medewerkers worden met name via inademing van stof blootgesteld aan biologische agentia en in mindere mate via huidopname. Biologische agentia moeten dus niet in de ademzone voorkomen. Stof dat wordt ingeademd kan effecten in de luchtwegen geven, zoals ontstekingen of allergische reacties.

Omdat de mens voor alles dat het lichaam binnendringt afweermechanismen heeft, zal niet elk contact met biologische agentia tot gezondheidseffecten leiden. Belangrijke factoren hierbij zijn de concentratie biologische agentia en de mate waarin het micro-organisme ziekmakend vermogen heeft. De kans op gezondheidseffecten is bij werkzaamheden in de buitenlucht lager dan in een hal indien er vermenging is met schone lucht.

Wet en regelgeving 
Meer informatie 
  • Aanpak inhaleerbare allergene stoffen op de werkplek. SER advies 2009

  • Zie ook de passage Levensvatbare micro-organismen bij gft-compostering uit RI&E Biologische agentia bij gft-verwerking

  • Zie ook gezondheidskundig adviesrapport over Endotoxinen met een Nederlandstalige samenvatting en de integrale Engelstalige tekst van de publicatie van Health Council of the Netherlands. Endotoxins. Health-based recommended occupational exposure limit. The Hague: Health Council of the Netherlands, 2010; publication no. 2010/04OSH. ISBN 978-90-5549-804-8.

  • Citaat uit AI-blad-9: Biologische agentia (bron: bijlage 2), paragaaf 2.7.2 Composteerbaar afval
    Blootstelling
    De belangrijkste bronnen van micro-organismen in composteerbaar afval, ook wel aangeduid als gft-afval (groente-, fruit- en tuinafval), zijn voedselresten en dierlijke fecaliën, meestal afkomstig van honden en katten. Dit betekent dat blootstelling aan bepaalde zoönotische agentia mogelijk is (bijvoorbeeld Toxoplasma gondii, Toxocara canis en Yersinia spp.). De concentratie van dergelijke organismen is meestal echter niet hoog genoeg om ziekte te veroorzaken.
    Ook blootstelling aan (sporen van) bepaalde schimmels (Penicillium spp. en Aspergillus fumigatus) van rottend en schimmelend materiaal komt voor. Door stijging van de temperatuur van het gft-materiaal tijdens het composteringsproces neemt de concentratie van bacteriën en schimmels aanmerkelijk toe. De variatie aan bacteriën is gigantisch. Met name als het composteringsproces in een hal plaatsvindt, kunnen grote gezondheidsrisico’s optreden als handelingen met het materiaal moeten worden uitgevoerd (bijvoorbeeld het omzetten van het gft-afval).
    Preventieve maatregelen
    Vergaande mechanisatie van allerlei processen zorgt ervoor dat werknemers in kleinere aantallen en gedurende een kortere tijd bij het gft-afval aanwezig zijn.

 

Selecteer in de tabel een maatregel om te bekijken, of maak een selectie voor een printervriendelijke versie of om als PDF op te slaan.

RisicoMaatregelArbeidshygiënische Strategie
Biologische agentia (C)
Beschrijven biologische agentia en maatregelen in RI&EWettelijke verplichting
 
Geven werkinstructieWettelijke verplichting
 
Voorlichten over biologische agentiaWettelijke verplichting
 
Voorlichten over persoonlijke beschermingsmiddelenWettelijke verplichting
 
Vermijden stof aan de bronBronmaatregelen
 
Aanbrengen afgezogen omkastingTechnische maatregelen
 
Beperken stofverspreidingTechnische maatregelen
 
Bieden goede sanitaire voorzieningenTechnische maatregelen
 
Filteren toevoerluchtTechnische maatregelen
 
Gebruiken overdrukcabineTechnische maatregelen
 
Sturen op droge stofgehalteTechnische maatregelen
 
Ventileren hallenTechnische maatregelen
 
Aanbieden vaccinatieOrganisatorische maatregelen
 
Gebruiken werkkledingOrganisatorische maatregelen
 
Minimaliseren aantal blootgestelde werknemersOrganisatorische maatregelen
 
Organiseren bedrijfshulpverleningOrganisatorische maatregelen
 
Toepassen proceduresOrganisatorische maatregelen
 
Toepassen werkvergunningOrganisatorische maatregelen
 
Treffen voorzieningen voor bedrijfshulpverleningOrganisatorische maatregelen
 
Verbieden roken, drinken en eten tijdens werkOrganisatorische maatregelen
 
Gebruiken adembescherming stofblootstellingPersoonlijke beschermingsmiddelen
 
Gebruiken persoonlijke beschermingsmiddelenPersoonlijke beschermingsmiddelen
MaatregelArbeidshygiënische Strategie
Risico Biologische agentia (C)
Beschrijven biologische agentia en maatregelen in RI&EWettelijke verplichting
Geven werkinstructieWettelijke verplichting
Voorlichten over biologische agentiaWettelijke verplichting
Voorlichten over persoonlijke beschermingsmiddelenWettelijke verplichting
Vermijden stof aan de bronBronmaatregelen
Aanbrengen afgezogen omkastingTechnische maatregelen
Beperken stofverspreidingTechnische maatregelen
Bieden goede sanitaire voorzieningenTechnische maatregelen
Filteren toevoerluchtTechnische maatregelen
Gebruiken overdrukcabineTechnische maatregelen
Sturen op droge stofgehalteTechnische maatregelen
Ventileren hallenTechnische maatregelen
Aanbieden vaccinatieOrganisatorische maatregelen
Gebruiken werkkledingOrganisatorische maatregelen
Minimaliseren aantal blootgestelde werknemersOrganisatorische maatregelen
Organiseren bedrijfshulpverleningOrganisatorische maatregelen
Toepassen proceduresOrganisatorische maatregelen
Toepassen werkvergunningOrganisatorische maatregelen
Treffen voorzieningen voor bedrijfshulpverleningOrganisatorische maatregelen
Verbieden roken, drinken en eten tijdens werkOrganisatorische maatregelen
Gebruiken adembescherming stofblootstellingPersoonlijke beschermingsmiddelen
Gebruiken persoonlijke beschermingsmiddelenPersoonlijke beschermingsmiddelen
randomness