Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Beschrijven fysieke belasting en maatregelen in RI&E

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Maatregel naar plaats in de Arbeidshygiënische Strategie: 
Wettelijke verplichting
Beschrijving van de maatregel 

Bij het opstellen en het herzien van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van het bedrijf dient de blootstelling aan fysieke belasting te worden beoordeeld. Daarbij worden de diverse werkplekken en werkzaamheden beschouwd. Meer in het bijzonder gaat het om de volgende risico’s:

  • In- en uitstappen
    Voorzover het gaat om de beweging waarbij het lichaamsgewicht omhoog en gecontroleerd omlaag gebracht wordt.
  • Ongunstige werkhoudingen
    Operationeel medewerkers hebben regelmatig te maken met ongunstige werkhoudingen. Plaatsgebonden staan is ook te beschouwen als een bijzondere vorm van een ongunstige werkhouding. In de RI&E wordt dit behandeld wanneer iemand langer dan 1 uur achtereen op een werkplek van circa 1 m² moet staan.
  • Tillen, dragen en verplaatsen
    Bij afvalinzameling gaat het ondermeer om verplaatsing van kleine (1100 liter) en grote (2500 liter of meer) containers en leging van (ondergrondse) containers, minicontainers en zakken. De NIOSH-methode is een werkwijze gebaseerd op een formule waarmee berekend wordt of tilsituaties veilig zijn.
  • Veelvuldig repeterende bewegingen en RSI
    Aan de hand van een checklist kan worden vastgesteld of sprake is van (veelvuldig) repeterende handelingen. Hiervan is ondermeer sprake bij gebruik van een joystick bij laden en lossen van (ondergrondse) containers.

Afhankelijk van de mate van blootstelling worden bijbehorende maatregelen beschreven. Als geen sprake is van blootstelling aan enige vorm van fysieke belasting, dan wordt dit in de RI&E vastgelegd. Bij de maatregelen wordt ondermeer beschreven onder welke omstandigheden werknemers recht hebben op preventief arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO, ook wel aangeduid met PMO -preventief medisch onderzoek). De wettelijk verplichte maatregel voorlichten over blootstelling aan fysieke belasting wordt altijd genomen. De RI&E verschaft inzicht wanneer beschermende maatregelen en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen verplicht is.

Beoogd effect 

Het gaat erom via de inventarisatie de risico’s goed in beeld te hebben en aan de geconstateerde risico’s effectieve maatregelen te koppelen. Dit is een wettelijke verplichting.

Meer informatie 
  • De NIOSH-methode voor het berekenen van situaties met handmatig tillen is hier met een uitgebreidere toelichting te vinden.
  • Bij het in kaart brengen van de risico’s fysieke belasting is het gebruik van het zogenoemde stoplicht-model een goed hulpmiddel. Op basis van de uitkomsten van de NIOSH-formule het stoplicht-model wordt de fysieke belasting met het stoplicht-model ingedeeld in drie groepen:
    • groen: geen grenswaarden overschreden, geen maatregelen nodig
    • oranje: twijfel of grenswaarden worden overschreden, nader onderzoek nodig
    • rood: grenswaarden worden overschreden, een plan van aanpak met maatregelen is nodig
  • Zie ook Beschrijven trillingen en maatregelen in RI&E
randomness