Arbocatalogus Afvalbranche

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Biologische agentia (I)

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Mogelijke blootstelling aan biologische agentia treedt op bij het inzamelen en storten van afval, het repareren en schoonmaken van containers, inzamelauto’s en machines, het handmatig sorteren van afval, het zeven, verkleinen, opslaan en overslaan van het afval en het verpakken van restproducten.

Biologische agentia is een verzamelnaam voor deeltjes die in de lucht zweven en bacteriën, virussen, schimmels en gisten bevatten, zogenoemde micro-organismen. De groei van deze organismen wordt voornamelijk gestimuleerd door de aanwezigheid van water, voedingsstoffen, en een gunstige temperatuur. Daarnaast spelen tijd, licht, zuurstofgehalte en de zuurgraad een rol. Een belangrijke voorwaarde om aan micro-organismen te worden blootgesteld is dat er een transportmedium aanwezig is. Transportmedia zijn dampen, vloeistofdruppels, vocht, vuil en stof.

De mogelijke momenten waarop tijdens de inzameling blootstelling aan biologische agentia plaats kan vinden zijn:

  • Contact met vuile handen tijdens eten, drinken en roken
  • Het controleren van containers op inhoud
  • Het legen van de containers in de hopperbak
  • Het samenpersen van het afval, waarbij afval (stof) kan wegspringen doordat een vuilniszak open springt
  • Het lossen van afval bij de verwerker waar al een stoffige atmosfeer aanwezig kan zijn
  • Het wassen van het voertuig, waarbij de waternevel voor verspreiding zorgt
  • Contact met het percolaatwater
  • Incidenten met afval, zoals snijden aan glas en scherpe voorwerpen, prikken aan naalden en spijkers en het krijgen van vuil (stof) in de ogen

Vuilniszakken, minicontainers, rolcontainers en de hele vuilniswagen zitten vol met micro-organismen, alleen is de blootstelling afhankelijk of de ontvanger met het vocht, stof of vuil in aanraking komt. Uit onderzoek blijkt dat de belader de hoogste blootstelling ondervindt, gevolgd door de chauffeur/belader die rouleert; een medewerker die alleen chauffeert ondervindt de laagste blootstelling.

Medewerkers worden met name via de huid en via inademing van stof blootgesteld aan biologische agentia. Biologische agentia moeten dus niet in de ademzone voorkomen. Stof dat wordt ingeademd kan effecten in de luchtwegen geven, zoals ontstekingen of allergische reacties. Als het stof op de huid terecht komt, kan het infecties aan de huid veroorzaken en eczeem-achtige klachten geven.

Omdat de mens voor alles dat het lichaam binnendringt afweermechanismen heeft, zal niet elk contact met biologische agentia tot gezondheidseffecten leiden. Belangrijke factoren hierbij zijn de concentratie biologische agentia en de mate waarin het micro-organisme ziekmakend vermogen heeft. De kans op gezondheidseffecten is bij werkzaamheden in de buitenlucht lager dan in een hal vanwege de vermenging met schone lucht.

Wet en regelgeving 
Meer informatie 
  • Aanpak inhaleerbare allergene stoffen op de werkplek. SER advies 2009
  • Zie ook Matrassen inzamelen en verwerken
  • Zie ook gezondheidskundig adviesrapport over Endotoxinen met een Nederlandstalige samenvatting en de integrale Engelstalige tekst van de publicatie van Health Council of the Netherlands. Endotoxins. Health-based recommended occupational exposure limit. The Hague: Health Council of the Netherlands, 2010; publication no. 2010/04OSH. ISBN 978-90-5549-804-8.
  • Citaat uit AI-blad-9: Biologische agentia (Bron: Bijlage 2, par. 2.7.1 Algemeen):
    Mogelijke blootstelling aan biologische agentia treedt op bij het inzamelen en storten van afval, het repareren en schoonmaken van containers, inzamelauto’s en machines, het sorteren van afval (dit gebeurt soms handmatig), het zeven, verkleinen, opslaan en overslaan van het afval en het verpakken van restproducten. Vanwege de tegelijkertijd aanwezige hoge concentratie stof jaar ophalers, sorteerders enzovoorts aan blootstaan, is de oorsprong van mogelijke klachten van de ademhalingswegen vaak niet goed te achterhalen. Echter: aangenomen mag worden dat blootstelling aan schimmels en bacteriën hierbij een rol speelt.

Selecteer in de tabel een maatregel om te bekijken, of maak een selectie voor een printervriendelijke versie of om als PDF op te slaan.

RisicoMaatregelArbeidshygiënische Strategie
Biologische agentia (I)
Beschrijven biologische agentia en maatregelen in RI&EWettelijke verplichting
 
Geven werkinstructieWettelijke verplichting
 
Voorlichten over biologische agentiaWettelijke verplichting
 
Voorlichten over explosiegevaarWettelijke verplichting
 
Voorlichten over persoonlijke beschermingsmiddelenWettelijke verplichting
 
Vermijden stof aan de bronBronmaatregelen
 
Bieden goede sanitaire voorzieningenTechnische maatregelen
 
Aanbieden vaccinatieOrganisatorische maatregelen
 
Gebruiken werkkledingOrganisatorische maatregelen
 
Minimaliseren aantal blootgestelde werknemersOrganisatorische maatregelen
 
Verbieden roken, drinken en eten tijdens werkOrganisatorische maatregelen
 
Gebruiken adembescherming stofblootstellingPersoonlijke beschermingsmiddelen
 
Gebruiken persoonlijke beschermingsmiddelenPersoonlijke beschermingsmiddelen
MaatregelArbeidshygiënische Strategie
Risico Biologische agentia (I)
Beschrijven biologische agentia en maatregelen in RI&EWettelijke verplichting
Geven werkinstructieWettelijke verplichting
Voorlichten over biologische agentiaWettelijke verplichting
Voorlichten over explosiegevaarWettelijke verplichting
Voorlichten over persoonlijke beschermingsmiddelenWettelijke verplichting
Vermijden stof aan de bronBronmaatregelen
Bieden goede sanitaire voorzieningenTechnische maatregelen
Aanbieden vaccinatieOrganisatorische maatregelen
Gebruiken werkkledingOrganisatorische maatregelen
Minimaliseren aantal blootgestelde werknemersOrganisatorische maatregelen
Verbieden roken, drinken en eten tijdens werkOrganisatorische maatregelen
Gebruiken adembescherming stofblootstellingPersoonlijke beschermingsmiddelen
Gebruiken persoonlijke beschermingsmiddelenPersoonlijke beschermingsmiddelen